Szkliwo zębów – co niszczy je każdego dnia i jak je chronić

Szkliwo zębów to najtwardsza tkanka w ludzkim organizmie. Mimo to codziennie narażone jest ono na wiele czynników, które stopniowo je osłabiają. Kiedy szkliwo ulega erozji, zęby stają się bardziej wrażliwe oraz podatne na uszkodzenia i próchnicę. Jeśli chcesz skutecznie zadbać o swoje zęby, sprawdź, co osłabia szkliwo, jakie nawyki je niszczą, jak je wzmocnić i czy możliwa jest jego odbudowa.

Co najbardziej osłabia szkliwo zębów?

Szkliwo zębów stanowi pierwszą linię obrony przed bakteriami i uszkodzeniami mechanicznymi. Pomimo swojej twardości, jest ono podatne na erozję, czyli stopniowe rozpuszczanie i utratę minerałów. Do czynników, które najbardziej je osłabiają, należą:

• kwasy pochodzące z jedzenia i picia – jeden z głównych wrogów szkliwa, obecny przede wszystkim w cytrusach, słodzonych napojach gazowanych i energetycznych, sokach owocowych, a także słodyczach i przetworzonej żywności,
• nieprawidłowa higiena jamy ustnej – brak regularnego i prawidłowego szczotkowania zębów, a także niestosowanie nici dentystycznych i płynów do płukania ust, sprzyja gromadzeniu się płytki nazębnej, która jest siedliskiem bakterii produkujących kwasy niszczące szkliwo zębów,
• refluks żołądkowo-przełykowy – osoby na niego cierpiące często doświadczają cofania się kwasów żołądkowych do jamy ustnej, a te są niezwykle szkodliwe dla szkliwa i mogą prowadzić do jego szybkiej erozji,
• bruksizm – nieświadome zaciskanie i zgrzytanie zębami, szczególnie w nocy, które wywiera ogromny nacisk na szkliwo zębów, prowadząc do jego ścierania i pękania,
• suchość w ustach, czyli kserostomia – ślina pełni kluczową rolę w neutralizowaniu kwasów i remineralizacji szkliwa, a jej niedostateczna produkcja sprawia, że zęby są bardziej narażone na atak kwasów i rozwój erozji szkliwa.

---

---

Jakie nawyki niszczą szkliwo powoli, ale skutecznie?

Często nie zdajesz sobie sprawy, że pewne codzienne nawyki, które wydają się niewinne, mogą poważnie szkodzić twoim zębom i prowadzić do nieodwracalnej erozji szkliwa. Te ukryte zagrożenia dla twojego szkliwa zębów, to:

• obgryzanie paznokci,
• gryzienie twardych przedmiotów,
• używanie zębów jako narzędzi,
• zbyt częste żucie gumy,
• częste podjadanie,
• mycie zębów bezpośrednio po jedzeniu.

Regularne mycie zębów jest bardzo ważne dla zdrowia jamy ustnej, jeśli jednak robisz to zaraz po jedzeniu, może to negatywnie wpływać na szkliwo zębów. Zaleca się zatem odczekanie około 30 minut po posiłku przed umyciem zębów, aby poziom pH w jamie ustnej wrócił do normy.

Czy dieta może wzmocnić szkliwo zębów?

Tak, odpowiednia dieta odgrywa kluczową rolę w ochronie i remineralizacji szkliwa. Jeśli chcesz wzmocnić szkliwo zębów i chronić je przed erozją, postaw na zdrowe, zbilansowane posiłki, bogate w składniki odżywcze niezbędne dla zdrowia jamy ustnej. Co zatem warto wprowadzić do codziennego jadłospisu?

Przede wszystkim nabiał i produkty mleczne takie jak mleko, jogurt i sery. Są one bogatym źródłem wapnia będącego kluczowym budulcem zębów. Zawierają również fosfor, który wzmacnia szkliwo, czyniąc je bardziej odpornym na działanie kwasów.
Ważnym elementem twojej codziennej diety powinny być również jaja oraz ryby. Poza fosforem, dostarczają one organizmowi witaminy D, wspomagającej przyswajanie wapnia.
Nie zapominaj oczywiście o warzywach, szczególnie tych liściastych i strączkowych, a także orzechach i nasionach. One również dostarczają kluczowych dla zdrowia zębów witamin (zwłaszcza A i C) oraz minerałów.

Pamiętaj również o piciu odpowiedniej ilości wody, która jest kluczowa dla zdrowia jamy ustnej. Nie tylko nawadnia organizm, ale także pomaga wypłukiwać resztki jedzenia i neutralizować kwasy po posiłkach, zapobiegając erozji szkliwa.

Ogranicz natomiast spożywanie słodyczy, słodkich, gazowanych napojów, alkoholu, wysoko przetworzonej żywności itp. Nie tylko dostarczają one pustych kalorii, ale są też pożywką dla bakterii niszczących szkliwo.

Jakie preparaty warto stosować?

Oprócz odpowiedniej diety i unikania szkodliwych nawyków, w codziennej ochronie i wzmocnieniu szkliwa zębów, pomogą ci odpowiednio dobrane preparaty. Warto wybierać:

• pasty do zębów z fluorem, które wspomagają remineralizację szkliwa i zwiększają jego odporność na kwasy,
• płyny do płukania ust z fluorem, które uzupełniają działanie pasty, docierając do trudno dostępnych miejsc w jamie ustnej, dostarczając fluor do szkliwa zębów oraz pomagają eliminować bakterie odpowiedzialne za próchnicę,
• preparaty remineralizujące dostępne w aptekach, zawierające hydroksyapatyt, czyli składnik naturalnie występujący w szkliwie lub sole wapnia i fosforu, które mogą pomóc w odbudowie mikrouszkodzeń i wzmocnieniu szkliwa zębów.

Pamiętaj jednak, aby wybór odpowiednich produktów wspierających szkliwo zębów, koniecznie skonsultować ze swoim dentystą.

---

Przeczytaj także:

---

Czy szkliwo zębów można odbudować?

Niestety szkliwo zębów raz uszkodzone, nie odbuduje się samodzielnie. Jest bowiem tkanką martwą i nie ma zdolności regeneracji tak, jak inne tkanki w organizmie. Natomiast proces erozji szkliwa można zahamować, a nawet częściowo odwrócić jego wczesne stadia. Umożliwia to jego remineralizacja, czyli uzupełnianie drobnych ubytków mineralnych, zanim powstaną poważniejsze uszkodzenia.

1. Oczyszczenie zębów
   Dentysta dokładnie usuwa osad i kamień nazębny z powierzchni zębów za pomocą piaskowania i skalingu.
2. Fluoryzacja
   Polega na nałożeniu na zęby preparatu zawierającego fluor, np. lakieru lub żelu. Fluor wzmacnia szkliwo i ułatwia wchłanianie minerałów.
3. Preparaty remineralizujące
   Lekarz stomatolog może również nałożyć na zęby inne preparaty remineralizujące, które mogą zawierać między innymi wapń i fosforany, aby uzupełnić niedobory minerałów.
4. Zalecenia pozabiegowe
   Po zabiegu ważne jest stosowanie się do zaleceń dentysty dotyczących odpowiedniej diety oraz higieny jamy ustnej.

Źródła:

1. https://wylecz.to/stomatologia/szkliwo-zeba-czy-i-jak-mozna-zregenerowac-i-odbudowac
2. https://www.colgate.pl/oral-health/adult-oral-care/how-to-strengthen-weak-enamel

Faq